Parenting Tips : लहान मुलं खोटं बोलतात म्हणजे ते वाईट किंवा चुकीचे आहेत असा अर्थ नसतो. बालवयातील विकास, भावना, वातावरण आणि पालकांचा प्रतिसाद यांचा मुलांच्या वागण्यावर थेट परिणाम होतो. अनेक वेळा मुलं भीती, कल्पनाशक्ती किंवा लक्ष वेधून घेण्याच्या प्रयत्नामुळे सत्य लपवतात. या सवयीमागची कारणं समजून घेत पालकांनी योग्य पद्धतीने मार्गदर्शन केल्यास मुलांमध्ये प्रामाणिकपणाची भावना सहज विकसित होते.
मुलं खोटं का बोलतात?
खोटं बोलण्याची सवय अनेक मानसिक आणि परिस्थितिजन्य कारणांमुळे वाढू शकते. काही मुलं शिक्षा किंवा राग टाळण्यासाठी खोटं बोलतात, तर काही पालकांना खुश करण्यासाठी किंवा मित्रांच्या गटात स्वतःला मोठं दाखवण्यासाठी कल्पित कथा सांगतात. ३ ते ६ वर्षे वयोगटातील मुलांची कल्पनाशक्ती खूप तीव्र असते, त्यामुळे ते वास्तव आणि काल्पनिक गोष्ट यामध्ये फरक करू शकत नाहीत. काही वेळा पालकांच्या व्यस्त दिनचर्येमुळे मुलांना लक्ष मिळत नाही, त्यामुळे ते खोटं बोलून प्रतिक्रिया मिळवण्याचा प्रयत्न करतात.
कडक शिस्त आणि भीतीचा परिणाम
पालक जेव्हा मुलाशी कडक भाषेत बोलतात, वारंवार ओरडतात किंवा चुकीबद्दल मोठी शिक्षा देतात, तेव्हा मुलं सत्य सांगण्यापेक्षा ते लपवणं पसंत करतात. या वातावरणात मुलांमध्ये भीती आणि असुरक्षितता वाढते. त्यांना “प्रामाणिक राहिलं तर त्रास होईल” असं वाटू लागतं. परिणामी, खोटं बोलणं ही त्यांची रक्षणात्मक सवय बनते. त्यामुळे पालकांनी शिक्षा देणं किंवा ओरडणं कमी करून घरात विश्वासाचं वातावरण तयार करणं महत्त्वाचं आहे.
Parenting tips
सवय कमी करण्यासाठी परिणामकारक उपाय
मुलांमध्ये प्रामाणिकपणा वाढवण्यासाठी पालकांचा संवाद सर्वात प्रभावी ठरतो. मुलाने चुकी मान्य केली तर त्याचं कौतुक करा—“तू खरं सांगितलंस, खूप छान!” असं म्हणणं त्यांचा आत्मविश्वास वाढवते. मुलाशी शांतपणे, प्रेमाने संवाद साधा आणि खोटं बोलण्यामागचं कारण समजून घ्या. मुलांच्या दैनंदिन जीवनात प्रामाणिकपणा, इमानदारी, जबाबदारी यांसारख्या मूल्यांचा समावेश करा. पालकांनी स्वतः प्रामाणिकपणा दाखवून उदाहरण ठेवणं देखील मुलांसाठी अतिशय गरजेचं आहे.(Parenting Tips)
========
हे देखील वाचा :
Food : जेवणाची चव वाढवणारे लोणचे खाणे योग्य की अयोग्य?
Doctor : डॉक्टर ऑपरेशन करताना निळ्या किंवा हिरव्या रंगाचाच ड्रेस का घालतात?
Lip Care : फाटलेल्या ओठांसाठी घरच्याघरी लिप बाम कसा तयार करावा? याचे फायदे घ्या जाणून
==========
मुलांच्या भावनिक गरजा पूर्ण करा
खोटं बोलणं कमी करण्यासाठी मुलांच्या भावनिक गरजांकडे लक्ष देणं महत्त्वाचं आहे. मुलांना योग्य प्रेम, वेळ, संवाद आणि लक्ष मिळालं तर ते आत्मविश्वासू आणि सुरक्षित वाटतात, त्यामुळे सत्य सांगण्याची त्यांची तयारी वाढते. त्यांना छोट्या छोट्या गोष्टींसाठी पाठिंबा द्या, त्यांचं ऐका आणि त्यांची भावना स्वीकारा. मुलासोबत मैत्रीपूर्ण नातं निर्माण झालं तर ते सहजपणे सत्य सांगतात आणि पालकांशी त्यांचा विश्वास मजबूत होतो.
Latest Marathi News | News in Marathi | Live news Updates in Marathi on Trending Topics
