Mental Health Care : दिवसभरात आपण शेकडो छोटे-मोठे निर्णय घेत असतो कोणते कपडे घालायचे, काय खायचे, कोणत्या कामाला प्राधान्य द्यायचे, कोणाला उत्तर द्यायचे इत्यादी. सतत निर्णय घेत राहिल्यामुळे मेंदू थकतो आणि त्यातून निर्माण होते डिसिजन फटीग (Decision Fatigue) म्हणजेच निर्णय थकवा. ही संकल्पना मानसशास्त्रज्ञ Roy F. Baumeister यांनी प्रसिद्ध केली. त्यांच्या मते, सतत निर्णय घेतल्याने इच्छाशक्ती आणि एकाग्रता कमी होते. परिणामी, लहानसहान गोष्टींवर चिडचिड होणे, चुकीचे निर्णय घेणे किंवा निर्णय पुढे ढकलणे असे प्रकार वाढतात.
डिसिजन फटीगचे प्रमुख संकेत
डिसिजन फटीगची लक्षणे अनेकदा दुर्लक्षित राहतात. वारंवार चिडचिड होणे, साध्या प्रश्नांवर गोंधळणे, काम पुढे ढकलणे (procrastination), गोड किंवा जंक फूडची अचानक इच्छा वाढणे ही काही सामान्य चिन्हे आहेत. काही वेळा व्यक्ती “काहीही चालेल” असा निष्क्रिय दृष्टिकोन स्वीकारते, कारण मेंदू अधिक विचार करण्यास तयार नसतो. ऑफिसमधील दीर्घ मीटिंग्स, सततचे नोटिफिकेशन्स आणि मल्टिटास्किंग यामुळे मानसिक थकवा अधिक वाढतो. जर दिवसाच्या शेवटी तुम्हाला निर्णय घेणे अवघड वाटत असेल, तर हा संकेत गांभीर्याने घ्यायला हवा.
डिसिजन फटीग का होते?
मानवी मेंदूची निर्णयक्षमता मर्यादित असते. प्रत्येक निर्णयासाठी ऊर्जा खर्च होते. सकाळी मेंदू ताजा असल्यामुळे आपण चांगले निर्णय घेतो; मात्र दिवस जसजसा पुढे जातो तसतशी ती क्षमता कमी होते. म्हणूनच काही यशस्वी व्यक्ती जसे की Barack Obama यांनी रोज एकसारखे कपडे घालण्याची सवय ठेवली होती—अनावश्यक निर्णय टाळण्यासाठी. सततच्या डिजिटल वापरामुळे, सोशल मीडियावरील पर्यायांची भरमसाठ संख्या आणि कामाचा ताण यामुळेही निर्णय थकवा वाढतो.
=========
हे देखील वाचा :
Personal Loan सुरू असताना बँका आणखी एक कर्ज देतात का?
Low Blood Sugar : शरीरातील शुगर अचानक कमी झाल्यास काय होते?
Parenting Tips : बालपणापासूनच मुलांना शिकवा या ६ सवयी, भविष्यात नक्कीच होईल फायदा
=========
डिसिजन फटीगवर उपाय
प्राधान्यक्रम ठरवा: दिवसातील महत्त्वाचे निर्णय सकाळी घ्या.
रुटीन तयार करा: रोजच्या छोट्या गोष्टींसाठी ठरलेला क्रम ठेवा, त्यामुळे निर्णयांची संख्या कमी होते.
डिजिटल डिटॉक्स: अनावश्यक नोटिफिकेशन्स बंद करा.
ब्रेक घ्या: मेंदूला विश्रांती देण्यासाठी थोडा वेळ चालणे, ध्यान किंवा श्वसनाचे व्यायाम करा.
योग्य झोप आणि आहार: पुरेशी झोप आणि संतुलित आहार मेंदूची कार्यक्षमता टिकवून ठेवतात.(Mental Health Care)
लहानसहान गोष्टींवरून होणारी चिडचिड ही केवळ स्वभावाची समस्या नसून ती डिसिजन फटीगची लक्षणे असू शकतात. सततचे निर्णय, डिजिटल ताण आणि अपुरी विश्रांती यामुळे मेंदू थकतो. योग्य नियोजन, रुटीन आणि विश्रांती यांचा अवलंब केल्यास निर्णयक्षमता सुधारते आणि मानसिक शांतता मिळते.
Latest Marathi News | News in Marathi | Live news Updates in Marathi on Trending Topics
