येत्या २३ जानेवारी रोजी वसंत पंचमीचा सण साजरा केला जाणार आहे. वसंत पंचमीपासून वसंत ऋतू सुरू झाला असे समजले जाते. हा दिवस देवी सरस्वतीचा जन्मदिवस आहे. वसंत पंचमीलाच श्रीपंचमी किंवा ज्ञानपंचमी म्हणतात. वसंत ऋतूला ऋतूंचा राजा असे मानले जाते. त्याचे स्वागत करण्याचा हा विशेष दिवस आहे. भारतात साधारणतः मकर संक्रांतीनंतर सूर्याचे उत्तरायण सुरू होतानाच्या काळात येणारा हा सण आहे. हिंदू कॅलेंडरनुसार, माघ महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या पाचव्या दिवशी, देवी सरस्वतीचा प्रकट दिन साजरा केला जातो. शास्त्रानुसार या दिवशी देवी सरस्वतीचे दर्शन झाले होते. तेव्हा देवतांनी देवीची स्तुती केली. वेदांची स्तोत्रे स्तुती आणि त्यांच्यापासून वसंत रागांची रचना झाली. त्यामुळे हा दिवस वसंत पंचमी म्हणून साजरा केला जातो. (Saraswati)
देवी सरस्वती ही विद्येची, ज्ञानाची देवता समजली जाते. ज्याच्या डोक्यावर सरस्वतीचा वरदहस्त असतो तो या जगातील सर्वात हुशार व्यक्ती समजला जातो. मुख्य म्हणजे ज्याला सरस्वतीचा आशीर्वाद असतो तो त्याच्या हुशारीच्या जोरावर लक्ष्मीची प्राप्ती करून घेऊ शकतो. त्यामुळे या जगात सरस्वतीचा आशीर्वाद आपल्या डोक्यावर असावा अशी सगळ्यांचीच इच्छा असते. त्यामुळे कायम देवी सरस्वतीची पूजा केली जाते. देवी सरस्वती म्हटले की, हातात वीणा घेऊन शुभ्र वस्त्र नेसून बसलेली तेजस्वी देवता डोळ्यासमोर येते. देवी सरस्वतीच्या हातात आपल्याला अनेक गोष्टी दिसतात. मात्र या गोष्टींचा मतितार्थ नक्की काय आहे जाणून घेऊया. (Vasant Panchami)
वीणा
देवी सरस्वतीच्या अवताराशी संबंधित पौराणिक कथेनुसार, माता सरस्वतीच्या अवताराच्या आधी जगात कोणत्याही प्रकारचा आवाज नव्हता. ब्रह्माजींनी सर्व जगाला मूक पाहून सर्वप्रथम माता सरस्वतीचा अवतार घेतला. त्यानंतर आईने तिच्या वीणाची तार वाजवली आणि तो आवाज जगात घुमू लागला. नीरव जगात आवाजांचा प्रवाह वाहू लागला. त्यामुळे माता सरस्वतीची वीणा ही जगात जीवनाचे प्रतीक मानली जाते. माता सरस्वती जगाला सांगते की पुस्तकातून मिळणारे ज्ञान जीवनासाठी पुरेसे नाही, तर कलेचे ज्ञान असणेही आवश्यक आहे, कारण त्याशिवाय जीवन जगामध्ये स्पंदन करू शकत नाही. यामुळेच माता सरस्वती हातात वीणा ठेवते. (Top Marathi News)
अक्षरमाळ
देवी सरस्वतीच्या पौराणिक कथेनुसार, देवी सरस्वतीने वीणाला चार हातांनी धरले आहे, तर तिच्या एका हातात अक्षमाळा आहे. अक्ष माळा ‘अ’ अक्षरापासून सुरू होते आणि ‘क्ष’ अक्षराने संपते. हे ज्ञानाच्या अक्षय्यतेचे प्रतीक मानले जाते. आईच्या हातात अक्षमाळ धारण करणे हे सूचित करते की मनुष्याने ज्ञान प्राप्तीसाठी ध्यानात मग्न असणे आवश्यक आहे. जसे आपण ध्यान करताना जप करतो. असे मानले जाते की जो व्यक्ती असे करतो, तो ज्ञान प्राप्त करण्यात यशस्वी होतो. (Latest Marathi HEadline)
पुस्तक
वसंत पंचमीच्या निमित्ताने माता सरस्वतीची विद्येची देवी म्हणून पूजा केली जाते. जे पुस्तकांमध्ये ज्ञानाचे भांडार आहे. माता सरस्वतीने आपल्या हातात ज्ञानाचे तेच प्रतीक धारण केले आहे. वेद हे माता सरस्वतीच्या हातांचे सौंदर्य आहे. त्यामुळे वसंत पंचमीच्या दिवशी माता सरस्वतीची पूजा करताना विद्यार्थी माता सरस्वतीजवळ पुस्तके ठेवून पूजा करतात. असे मानले जाते की माता सरस्वतीच्या कृपेने अभ्यासातील सर्व अडचणी दूर होतात. (Marathi News)
शुभ्र वस्त्र
पांढरा रंग हा प्रामुख्याने आध्यात्मिक शुद्धी आणि शांतीचे प्रतीक मानला जातो आणि पिवळा रंग त्याग आणि भक्तीचे प्रतीक मानला जातो. पिवळा रंग हा ज्ञानाचा कारक मानल्या जाणाऱ्या गुरु ग्रहाशीही संबंधित आहे. म्हणूनच माता सरस्वतीला पिवळा, ज्ञानाचे प्रतीक असलेला रंग खूप आवडतो. यामुळेच वसंत पंचमीच्या दिवशी माता सरस्वतीच्या पूजेमध्ये पिवळ्या रंगाची फळे आणि मिठाई प्रसाद म्हणून अर्पण केली जाते. (Top Stories)
=========
Vasant Panchami : देवी सरस्वतीला समर्पित असलेली वसंत पंचमी कधी आहे?
=========
राजहंस
माता सरस्वती राजहंसावर स्वार झाल्याचे तुम्ही पाहिले असेल. याचा अर्थ काय. शेवटी, आईने तिच्या स्वारीसाठी राजहंस का निवडला? राजहंसाशी निगडीत अशी एक समजूत आहे की त्याला सत्य आणि असत्य यातील फरक ओळखण्याचे चांगले ज्ञान आहे. पक्ष्यांच्या श्रेणीतील हा सर्वात बुद्धिमान आणि शांत पांढरा पक्षी आहे. राजहंसाचे गुण माता सरस्वतीच्या गुणांशी जुळतात. त्याला ज्ञानाचे मोती उपटणारा पक्षी असेही म्हणतात. त्यामुळे माता सरस्वती राजहंसावर विराजमान आहे. (Social News)
(टीप : येथे दिलेली सर्व माहिती सामाजिक आणि धार्मिक श्रद्धांवर आधारित आहे. आम्ही या माहितीचे समर्थन करत नाही. अधिक माहितीसाठी तज्ञांचा सल्ला नक्की घ्या.)
