गणपती बाप्पाला समर्पित असलेला आणि प्रत्येक महिन्यात येणारा महत्त्वाचा दिवस म्हणजे, चतुर्थी. प्रत्येक महिन्यातील कृष्ण पक्षातील चतुर्थीला संकष्टी चतुर्थीचे व्रत पाळले जाते. एका वर्षात बारा चतुर्थी येतात. विशेष बाब म्हणजे प्रत्येक चतुर्थीचे एक नाव असते, त्या नावावरून तिला ओळखले जाते. चतुर्थीला मनोभावे गणेशाची पूजा केली आणि उपवास केला तर भक्तांच्या सर्वच मनोकामना पूर्ण होतात आणि त्यांना बाप्पाचा आशीर्वाद देखील मिळतो. नुकताच फाल्गुन पौर्णिमेला होळीचा उत्सव साजरा झाला. आता फाल्गुन चतुर्थीला संकष्टी चतुर्थी येत आहे. फाल्गुन महिन्यातील चतुर्थीला थोडे जास्तच महत्त्व असते. जाणून घेऊया या संकष्टी चतुर्थीबद्दल अधिक माहिती. (Chaturthi)
पंचांगानुसार फाल्गुन महिन्यातील कृष्ण पक्षातील चतुर्थी तिथीची सुरुवात शुक्रवार, ६ मार्च रोजी संध्याकाळी ७ वाजून ५३ मिनिटांनी सुरू होते. या तिथीची समाप्ती शनिवार, ७ मार्च रोजी संध्याकाळी ७ वाजून १७ मिनिटांनी होणार आहे. यावेळी हे व्रत शुक्रवार, ६ मार्च रोजी पाळले जाणार आहे. या दिवशी चंद्रोदय रात्री ०९.३१ वाजता असणार आहे. कृष्ण पक्षातील चतुर्थी तिथीला दुर्मिळ असा भद्रावास योग तयार होत आहे. भद्रावास संध्याकाळी ५ वाजून ५३ मिनिटापर्यंत आहे. भद्रावास योगासोबत वृद्धी योग देखील तयार होत आहे. हा योग सकाळी ०७ वाजून ०६ मिनिटांनी सुरू होत आहे. या योगात पूजा केल्याने सुख समृद्धी नांदते आणि संध्याकाळी शिववास योग तयार होणार आहे. (Ganpati Bappa)
होळींनंतर येणाऱ्या चतुर्थीच्या दिवशी संध्याकाळी महाराष्ट्रातील खान्देश भागात अनेक लोकांकडे साखर चतुर्थीचे ताट देखील असते. यादिवशी पुरणाचा संपूर्ण स्वयंपाक केला जातो आणि यानंतर देवासमोर काशाच्या ताटात हे सर्व पदार्थ नैवेद्य म्हणून वाढले जातात. अनेक घरी हा नैवेद्य रात्रभर देवासमोर ठेवला जातो तर काही ठिकाणी लगेच खाल्ला देखील जातो. काही घरांमध्ये देवासमोर ५ च्या प्रमाणात सर्व पदार्थ वाढले जातात. जसे की, ५ पुरणपोळी, ५ भाताच्या मुदा, ५ खिरीच्या वाट्या, ५ मुटके आदी. नंतर दुसऱ्या दिवशी घरातील मंडळी हा प्रसाद ग्रहण करतात. (Marathi)
संकष्टी पूजा विधी
सकाळी लवकर उठून स्नान करावे आणि स्वच्छ वस्त्र परिधान करून व्रताचा संकल्प करावा. घराच्या ईशान्य कोपऱ्यात किंवा देव्हाऱ्यात गणपतीची मूर्ती स्थापित करावी. गणपतीला गंगाजलाने किंवा शुद्ध पाण्याने अभिषेक करावा. बाप्पाला लाल फुले, अक्षता, चंदन आणि शेंदूर अर्पण करावा. गणपतीला दुर्वा अतिशय प्रिय आहेत, त्यामुळे २१ दुर्वांची जुडी अर्पण करावी. मोदक किंवा लाडूचा नैवेद्य दाखवावा. अथर्वशीर्ष किंवा गणेश चालीसा पठण करावे. दिवसभर उपवास करून रात्री चंद्रोदयानंतर चंद्राला अर्घ्य द्यावे आणि त्यानंतरच उपवास सोडावा. (Todays Marathi Headline)
भालचंद्र संकष्टी चतुर्थीचे महत्त्व
हिंदू धर्मात,पुजेचा प्रथम मान गणपतीला दिला जातो. गणपती हा विघ्नहर्ता असल्यामुळे प्रत्येकाच्या वाटेतील संकट तो दूर करतो अशी जनमानसात धारणा आहे. श्रीगणेशाच्या आशीर्वादाने कोणतेही काम केल्यास यश मिळते असेही म्हणतात. संकष्टी चतुर्थीचे व्रत देखील गणपतीला समर्पित आहे. भालचंद्र संकष्टी चतुर्थीचे व्रत केल्याने जीवनातील रखडलेली कामे पूर्ण होतात तसेच सुख, समृद्धी मिळते अशी धारणा आहे. असे मानले जाते की भालचंद्र संकष्टी चतुर्थीला गणपतीच्या 12 नावांचे स्मरण केल्यास जीवनातील दुःख कमी होतात. सुमुख, एकदंत, कपिल, गजकर्णक, लंबोदर, विकट, विघ्ननाशक, विनायक, धुम्रकेतू, गणाध्यक्ष, भालचंद्र आणि गजानन ही ती नावे आहेत. (Latest Marathi Headline)
संकष्टी चतुर्थी व्रत कथा
प्राचीन काळी मकरध्वज नावाचा राजा होता. तो लोकप्रेमी होता. त्यांच्या राज्यात कोणी गरीब नव्हता. लोकांच्या मनात चोर, दरोडेखोरांची भीती नव्हती. सर्व लोक बुद्धिमान, दानशूर आणि धार्मिक होते. राजाला मूलबाळ नव्हते. त्यानंतर महर्षी याज्ञवल्क्य यांच्या कृपेने राजाला पुत्रप्राप्ती झाली. यानंतर राजाने आपल्या राज्याची जबाबदारी त्याचा मंत्री धरमपाल याच्याकडे सोपवली आणि आपल्या राजपुत्राला वाढवायला सुरुवात केली. मंत्री धरमपाल यांनी राज्याची सत्ता हाती घेतल्याने ते संपत्तीने श्रीमंत झाले. मंत्र्याला पाच पुत्र होते. मंत्र्याने आपल्या सर्व मुलांचे मोठ्या थाटामाटात लग्न केले आणि राज्याच्या संपत्तीचा उपभोग घेऊ लागला. (Top Marathi Headline)
मंत्र्याच्या धाकट्या मुलाची पत्नी अत्यंत धर्मनिष्ठ होती. चैत्र महिन्यातील कृष्ण पक्षातील चतुर्थी तिथीला त्यांनी गणेशाचे उपवास व पूजा केली. हे पाहून तिच्या सासूने विचारले की, ती तंत्र मंत्राचा वापर करून आपल्या मुलाला नियंत्रित करण्याचा प्रयत्न करत आहे का? मला हे सर्व तांत्रिक विधी आवडत नाहीत. त्याला उत्तर देताना सून म्हणाली की, मी आणि सासू संकटांचा नाश करणाऱ्या गणेशासाठी उपवास करत आहोत. हे व्रत अत्यंत फलदायी आहे. यावर त्याने मुलाला सांगितले की, तुझ्या पत्नीला जादूटोण्याचे व्यसन लागले आहे. मी वारंवार विनंती करूनही ती मला मान्य नाही. तू मार मारून दुरुस्त कर मी गणेशला ओळखत नाही. ते कोण आहेत आणि त्यांचा उपवास कसा आहे? आम्ही राजघराण्यातील आहोत. मग ते आमचे कोणते संकट नष्ट करतील? (Latest Marathi News)
आईच्या सल्ल्यानुसार मुलाने पत्नीला खूप मारहाण केली. एवढ्या वेदना सहन करूनही त्यांनी उपवास करून गणेशाची प्रार्थना केली. ते म्हणाले, हे विश्वाच्या स्वामी, माझ्या सासू-सासऱ्यांना काही त्रास द्या, म्हणजे त्यांच्या मनात तुझ्याविषयी भक्ती निर्माण होईल. यानंतर श्रीगणेशाने सर्वांसमोर राजकुमाराचे अपहरण करून मंत्री धरमपाल यांच्या महालात लपवून ठेवले. नंतर त्याने आपले कपडे आणि दागिने काढून राजवाड्यात फेकून दिले आणि स्वतः गायब झाला. इकडे राजाने आपल्या मुलाला हाक मारली, पण त्याला उत्तर मिळाले नाही. (Top Trending Headline)
========
Shiv Jayanti : छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या घोड्यांची माहिती
========
मग राजा मंत्र्याच्या महालात गेला आणि आपला राजकुमार कोठे गेला असे विचारले. राजाचे म्हणणे ऐकून मंत्र्याने उत्तर दिले. राजा, तुझा मुलगा कुठे गेला आहे हे मला माहीत नाही. आता मी गाव, शहर, बाग, बागा इत्यादी सर्व ठिकाणी त्याचा शोध घेतो. बराच वेळ होऊनही राजकुमार सापडला नाही तेव्हा राजाने मंत्री धरमपालला सांगितले की, राजकुमार कुठे आहे ते सांग, नाहीतर मी त्याला मारून टाकीन. तिचे कपडे आणि दागिने राजवाड्यात दिसतात, पण एवढेच नाही. त्यावर मंत्री डोके टेकवून म्हणाले, राजन, मी शोधून काढतो. (Top Stories)
यानंतर धरमपाल राजवाड्यात आला आणि त्याने पत्नी, सुना आणि सुनांना राजकुमाराबद्दल विचारले. सासऱ्यांचे म्हणणे ऐकून लहान सून म्हणाली की, श्रीगणेश तुझ्यावर कोपला आहे. म्हणून श्रीगणेशाचे संकट दूर करणारे चतुर्थीचे व्रत पाळावे. सुनेने पूजेची आणि व्रताची पद्धतही सांगितली. यानंतर सर्वांनी गणेश चतुर्थीचे व्रत सुरू केले. यावर भगवान गणेश प्रसन्न झाले आणि त्यांनी स्वतःला राजकुमाराला प्रकट केले. (Social News)
(टीप : वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)
Latest Marathi News | News in Marathi | Live news Updates in Marathi on Trending Topics
