Chanakya Niti: प्राचीन भारतातील महान विचारवंत, अर्थशास्त्रज्ञ आणि राजकारणाचे सूक्ष्म जाणकार म्हणून चाणक्य यांचे स्थान अद्वितीय मानले जाते. त्यांच्या नीतीसूत्रांमध्ये केवळ राजकारणच नव्हे, तर सामान्य माणसाच्या दैनंदिन जीवनासाठीही अत्यंत उपयुक्त असे मार्गदर्शन आढळते. चाणक्य नीतीत काही अशा व्यक्तींचा उल्लेख केला आहे, ज्यांच्यापासून नेहमी सावध राहणे आवश्यक आहे. हे लोक वरून गोड बोलणारे, मदतीचा आव आणणारे असतात; मात्र संधी मिळताच ते पाठीत खंजीर खुपसण्यास मागेपुढे पाहत नाहीत. त्यामुळे अशा लोकांची ओळख वेळेत करून त्यांच्यापासून “चार हात लांब” राहणेच शहाणपणाचे ठरते, असे चाणक्य सांगतात.
(Chanakya Niti)
चाणक्यांच्या मते, पहिला धोका असतो तो दुटप्पी स्वभावाच्या व्यक्तींपासून. हे लोक समोर गोड शब्दांत कौतुक करतात, पण मागे तुमच्याविरुद्ध कट रचतात. त्यांची मैत्री ही स्वार्थापुरती मर्यादित असते. जोपर्यंत त्यांना तुमच्याकडून काही मिळत आहे, तोपर्यंत ते तुमच्याशी जवळीक ठेवतात; मात्र फायदा संपताच ते शत्रूसारखे वागू लागतात. अशा लोकांवर अतीविश्वास ठेवणे धोकादायक ठरू शकते. चाणक्य नीती सांगते की, कोणाच्याही गोड बोलण्यावर भाळून निर्णय घेऊ नये, तर त्यांच्या कृतींकडे लक्ष द्यावे.
Chanakya Niti
दुसऱ्या प्रकारात येतात ते अहंकारी आणि मत्सरी लोक. स्वतःची प्रगती न झाल्यास हे लोक इतरांच्या यशावर जळफळाट करतात. तुमचे यश, मान-सन्मान किंवा प्रगती त्यांना सहन होत नाही. अशा लोकांकडून थेट नुकसान होईलच असे नाही, पण ते तुमची बदनामी करण्याचा, चुकीची माहिती पसरवण्याचा किंवा वरिष्ठांच्या कानावर विष ओतण्याचा प्रयत्न नक्की करतात. चाणक्य म्हणतात की, मत्सर हा माणसाचा सर्वात मोठा शत्रू आहे आणि मत्सरी व्यक्ती कधीही विश्वासार्ह नसते. त्यामुळे अशा लोकांशी मर्यादित आणि औपचारिक संबंध ठेवणेच योग्य ठरते. (Chanakya Niti)
तिसऱ्या प्रकारात येतात ते अस्थिर आणि अविचारी लोक. हे लोक क्षणात निर्णय बदलतात, आज जे म्हणतात त्याच्या अगदी उलट उद्या वागतात. त्यांच्यावर विश्वास ठेवून कोणतीही महत्त्वाची जबाबदारी दिल्यास ती अर्धवट सोडली जाण्याची किंवा पूर्णपणे बिघडण्याची शक्यता असते. चाणक्य नीतीनुसार, अशा लोकांशी व्यवहार करताना नेहमी लेखी पुरावे, स्पष्ट अटी आणि मर्यादा ठेवाव्यात. भावनेच्या भरात येऊन त्यांच्यावर संपूर्ण विश्वास ठेवणे हे स्वतःसाठी अडचणी निर्माण करणारे ठरू शकते.
==================
हे देखिल वाचा :
Chanakyaniti : आचार्य चाणक्य यांच्या ‘या’ गोष्टींचे पालन करून व्हा श्रीमंत
श्रीमंत व्हायचे असेल तर आयुष्यात ‘हे’ रुल्स जरुर फॉलो करा
Chanakyaniti : अपयशामुळे खचलात….? मग चाणक्य नीतीच्या ‘या’ गोष्टी ठेवा कायम स्मरणात
==================
चाणक्य नीतीचा सार सांगायचा झाल्यास, जीवनात यशस्वी आणि सुरक्षित राहायचे असेल तर माणसांची पारख असणे अत्यंत आवश्यक आहे. प्रत्येक हसरा चेहरा मित्रच असेल असे नाही, आणि प्रत्येक मदतीचा हात निःस्वार्थ असेलच असेही नाही. योग्य अंतर ठेवणे, निरीक्षण करणे आणि वेळोवेळी सावध राहणे हेच शहाणपणाचे लक्षण आहे. चाणक्यांचे हे विचार आजच्या स्पर्धात्मक आणि स्वार्थी युगात अधिकच लागू पडतात. त्यामुळे त्यांच्या नीतीसूत्रांचा अभ्यास करून जीवनात अमलात आणल्यास अनेक धोके टाळता येऊ शकतात. (Chanakya Niti)
Latest Marathi News | News in Marathi | Live news Updates in Marathi on Trending Topics
